Nobel ödüllü Alman savaş sonrası yazarlarından Heinrich Böll’ün “Katharina Blum’un Çiğnenen Onuru” adlı romanını okudum geçtiğimiz günlerde. Romanı okuduktan sonra basın özgürlüğü ve insan onuru kavramlarının ülkemizdeki karşılığını düşündüm.
Çevirmen Ahmet Cemal’in dediği gibi Katharina Blum’un bir anarşiste âşık olmak dışında “kanıtlanabilir” bir suçu yoktur aslında. Fakat basın, bir anarşistle tanıştığı gece birlikte olan Blum’a saldırmakta bir sakınca görmez. Blum’un özel yaşamının bütün ayrıntıları didik didik edilir ve gazetelerde teşhir edilir. Yargı henüz kararını vermemiştir, ama basın onu çoktan “suçlu” ilan etmiştir. Artık Katharina, basının yargısız infazıyla insanların gözünde bir anarşist ve fahişedir. Haberlerin etkisiyle sürekli tehdit mektupları alır ve taciz edilir. Bundan sonra yargıda aklansa bile insanların gözünde aklanması çok zordur. Blum’un onuru ve saygınlığı çiğnenmiştir.
“İnsanın onur ve haysiyeti dokunulmazdır. Tüm devlet erki ona saygı göstermek ve onu korumakla yükümlüdür.” diye başlar Alman anayasası. Ancak anayasanın ilk maddesi, Katharina Blum’un onurunu korumaya yetmemiştir. Katharina’nın onuru ve toplumsal saygısı basın eliyle yerle bir edilmiştir. Üstelik aşk gibi kutsal bir değer görmezden gelinerek.
Kitabı okurken bizim toplumumuzda basın yoluyla çiğnenen onurlar geldi aklıma. Henüz yargılaması sonuçlanmadan basının hakkında hüküm verdiği insanların, suçlayıcı ve tehditkâr bakışlar altında nasıl bir hayat sürdürdüklerini düşündüm. Yargıda aklandıktan sonra insanların bakışları değişti mi acaba? Değişse bile o insanlar, yaşadıkları haksızlıkları unutabildi mi?
“Katharina Blum’un Çiğnenen Onuru” iki temel ileti sunuyor okurlarına: Öncelikle basın özgürlüğünün bir sınırı olduğunu, basının insan onurunu hesaba katmak zorunda olduğunu hatırlatıyor. Suçu ispat edilinceye kadar herkesin masum olduğunu, özel yaşamın gizliliğini ve basının bu evrensel ilkelere uyması gerektiğini savunuyor. Ardından da medyada yer alan her haberin mutlak doğru olarak kabul edilmemesi, sorgulanması gerektiğini hissettiriyor. 
Almanya’da dört milyon okura ulaşan bu roman, Türkiye’de Can Yayınları tarafından 2019 yılında 12. kez basıldı. “Katharina Blum’un Çiğnenen Onuru”, ele aldığı konu ve sunduğu iletilerle Türkiye için güncelliğini koruyor. 
 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.