Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik sistemi rekabete dayalı serbest piyasa ekonomisidir. Bu, aynı işi birden fazla kişi veya kurumun yapması ve vatandaşın tercihine göre piyasasının oluşması demektir. Buna göre, bir mal serbest piyasada tekel olamaz. Taşıma Kanunu ve Yönetmeliği’nde, “Terminal ücretlerinin belirlenmesi, taşıma fiyatlarındaki esaslara bağlıdır” deniliyor. Bu fiyatlar da tamamı ile rekabetçi bir ortamda belirleniyor. Yani her taşımacı firma, en az dört ay uygulayacağı bir tarifeyi Ulaştırma Bakanlığı’na sunarak, görülmüştür damgası alıyor ve bu fiyatlar oluşuyor. Belirlenen bu fiyat tarifesini de dört ay uygulamak zorundadır, dört ay boyunca yüzde 30 oranına kadar indirim yapabilir ancak fiyat yükseltemezsiniz. Şimdi Mardin’e 17, Diyarbakır’a 7-8, Ankara’ya 50 firma taşımacılık yapıyor. Dolayısı ile bu firmalar, rakip firmalara göre konumlandırma yapar ve rakiplere yolcu kaptırmamak için piyasa koşullarının kabul edebileceği makul fiyatları taban fiyat olarak belirliyor. 
Şimdi gelelim otogarlara, otogarlar her ilde bir tanedir. Hem tekdir hem de serbest piyasa ekonomisinde faaliyet yürütürler. E bu otogarların sahipleri ya özel sektör ya da belediye oluyor. Şu anki mevcut yasa diyor ki, “T belgesinin işletmecisi olan özel sektör ya da belediye, terminal giriş-çıkış ücretlerini belirler ve bunu Ulaştırma Bakanlığı’na bildirir.” Ancak burada bir takım sorunlar ortaya çıkıyor, örneğin Bodrum’da yaz aylarında talep yüksek olduğu için terminal ücretleri beş katına çıkıyor veya İstanbul’da 50-60 TL iken Van’da 70 TL oluyor, çünkü terminali işleten kimse fiyatı belirlemek de onun vicdanına kalmış oluyor. Bir ilde birden çok terminal varsa tabii ki T belgesinin sahibi kimse taşıma fiyatlarını belirlesin, ama serbest piyasa ekonomisi için gerekli şartlar yok ki. İstanbul çok büyük bir şehir, buna rağmen bir tane otogar var, Aksaray’da bir tane otogar var ama kaçak durumundadır sözde T belgeli uluslararası taşımacılık yapılan bir yer orası. Ankara, İzmir, Diyarbakır gibi yerlerde birer tane otogar var. Serbest piyasa ekonomisinde bir hizmet tekel olamaz. Bu nedenle biz diyoruz ki Ulaştırma Bakanlığı, her yıl Ocak ayında Türkiye’deki terminal fiyatlarını güncellemeli ve bir yıl boyunca uyulması gereken taban ve tavan fiyatlarını yayınlamalı.
Ulaştırma Bakanlığı bu uygulamayı en son 2013 yılında yaptı. Bir taban fiyat yayınladı ama bir daha güncelleme yapmadı. Bu taban fiyatı belirlemede otobüslerin bir saatten sonra ödemesi gereken otobüs park ücretleri de belirlenmiş durumda. Ama İspark bu konuyu yanlış anlamış olmalı ki 1 saate kadar olan kullanımlardan ücret alınıyor. Yani bir dakika kalan otobüs de, bir saat kalan otobüs de aynı ücreti ödüyor. Biz otogar esnafı olarak zaten imza topladık bu bir saatin bile yetersiz olduğu konusunda hem fikiriz, çünkü otobüs geliyor yolcusunu indirip otogar içinden çıkması bir saati geçiyor. Peki bu otogar giriş-çıkış ücreti neyi kapsıyor? Bu da karışık bir konu, Bakanlık 2013 yılında bir taban fiyat belirlemiş ve güncellenmemiş. “Nüfusu 4 milyonu geçen illerde en fazla 80 TL” diyor, peki o ilde beş tane otogar olsaydı ne olacaktı? Dolayısıyla ben diyorum ki tekel konumundaki otogarlarda fiyatı belirleyecek olan bir otorite olması gerekiyor. Benim de, belediyenin de üstünde bulunan bir otorite yani devlet, yani Ulaştırma Bakanlığı her yıl bir tarife belirlemeli ve taksilerin de, otobüslerin de giriş-çıkış ücretlerini açıklamalıdır. Şu anda bizim elimizde İspark’ın yayınladığı bir belge var ama ne kadar uygulanıyor bilemiyorum. Otogar giriş-çıkış ücreti 80 TL, otobüs park ücreti de 1 saat için 16 TL. Bu bir saatlik park ücretinin bir saatlik süre dolsa da dolmasa da alınması yasa dışıdır, suçtur. Bu konuyla ilgili, TOFED olarak, İspark’a da Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü’ne de yazı yazdık. Bu yanlıştan dönülmesi lazım, umarım dönülmüştür. Benim önerim hemen belediye ve Ulaştırma Bakanlığı ile bir araya gelip otogarların giriş-çıkışı için adil bir düzen belirleyelim, defalarca söyledim tekel olan bir işi serbest rekabetçi düzene bırakamazsınız. Serbest piyasa ekonomisinin kuralları birden çok hizmet verilen yerlerde uygulanabilir, ancak otogarlar şehirlerde birer tanedir bu nedenle serbest piyasa koşulları otogarlarda uygulanamaz. Otogarların fiyatlarını kamu belirlemelidir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.