İki hafta önce varlığımızı ve varlığımızın devamını borçlu olduğumuz yüce yaratıcımızı tanımanın ve ona iman etmenin öneminden bahsetmiştik. Bu minvalde Allah’ın zâtî sıfatlarını tanıtmaya çalışmıştık. Bu hafta da Rabbimizi daha iyi tanımak ve ona olan imanızı daha da güçlendirmek için Allah’ın subûtî sıfatlarından bahsetmek istiyorum. Allah’ın subûtî sıfatları da diğer sıfatları gibi ezelî ve ebedî olup, yaratıkların sıfatları gibi sonradan meydana gelmiş değildir. İsimlendirmede bir benzerlik olsa da subûtî sıfatlar hiçbir şekilde yaratıkların sıfatlarına benzemez. Çünkü Allah’ın ilmi, iradesi, kudreti…. ezelî ve ebedî; kullarınki ise sonlu, sınırlı ve sonradan yaratılmıştır. Subûtî sıfatlar sekiz tanedir;

1- Hayat; Allah’ın diri olması demektir. Hayat sıfatının zıddı olan “ölü olmak” Allah hakkında düşünülemez. Ayette; “Ölümsüz ve daima diri olan Allah’a güvenip dayan.” (Furkân, 58) buyurulur. Hayat sıfatı, aslında Allah’ın yer-gök ve bunlarda bulunan canlı-cansız varlıkları yaratıp, bunların varlığı ve devamı için kanunları koyduktan sonra Allah’ın bir kenara çekilmediğini, her an her şeye müdâhil olduğunu, yerde ve gökte meydana gelen her şeyin onun izni, bilgisi ve yaratması ile gerçekleştiğini ifade eder.

2- İlim; Allah Teala’nın her şeyi bilmesini ifade eder. Allah (cc) olmuş-olacak, gelmiş-geçmiş, gizli-açık her şeyi bilir. Allah’ın bilgisi insanlarınki gibi artmaz eksilmez. Allah’ın bilgisi, muhâkeme ve tefekküre dayanmaz. Ezelî ve ebedîdir. İlim sıfatının zıddı olan cehl (bilgisizlik) Allah hakkında düşünülemez. Ayette; “Siz, sözlerinizi gizleseniz de açıklasanız da birdir. O, kalplerde olanı bilir. Yaratan, yarattığını bilmez mi?” (Mülk, 13-14) buyurulmaktadır.

3- Semi; “İşitmek”, duymak demektir. Gizli, açık, fısıltı nasıl söylenirse söylensin Allah işitir. Diğer varlıklar bir şeyi işitebilmek için kulak, ses, bu sesi ileten hava veya tel gibi araçlara ihtiyaç duydukları halde Allah aracısız ve vasıtasız duyar. Bir şeyi işitmesi, daha fazla şeyi işitmesine engel değildir. İşitmesi insanlar gibi sınırlı değildir.

4- Basar; “Görmek” demektir. Allah her şeyi, herhangi bir organa ihtiyaç duymaksızın görür. Bir şeyi görmesi başka bir şeyi görmesine engel değildir. Diğer canlılar görmek için göze ihtiyaç duyar. Bu gözünde görmesi için mesafenin belli bir sınırda olması, arada bir perdenin/engelin olmaması, ışının bulunması gibi bir takım şartların gerçekleşmesi gerekir. Allah (cc) ise bunların hiç birine ihtiyaç duymadan, vasıtasız olarak görür.

5-İrade; “Dilemek” demektir. Allah dileyicidir. Bir şeyin olması veya olmaması, herhangi bir şeyin gerçekleşmesi veya gerçekleşmemesi Allah’ın iradesi (dilemesi) ne bağlıdır. O dilerse olur. Dilemezse olmaz. Allah (cc) bir şeyi dilemek veya dilememekte ise, muhtardır (serbesttir). O’nu bir şeye yapmaya veya yapmamaya zorlayacak hiçbir güç yoktur.

6- Kudret; (Gücü yetmek” demektir. İrade sahibi olan Allah’ın her şeye gücü yeter. O sonsuz bir güç ve kudret sahibidir. O’nun güç ve kudretinin yetişemeyeceği hiçbir şey yoktur. Bu kâinat ve kâinattaki olan her şey O’nun kudretiyle olmaktadır. O’nun irade ettiği her şey dilediği anda ve nitelikte var olur.

7- Kelam; “Konuşmak” demektir. Allah’u Teâlâ, dil organına, sese, harfe, cümleye ihtiyaç duymadan konuşur. Allah (cc) kelam sıfatıyla emreder, yasaklar. Nitekim O, bir takım peygamberlerle konuşmuştur. Ayette; “Allah, Musa ile bizzat konuştu” (Nisa, 164) buyurulur. K.Kerim Allah Teala’nın kelâm sıfatının tecellisidir. K.Kerim Allah kelamıdır.

8- Tekvîn; “Yaratma”, yoktan var etme demektir. Allahu Teala herhangi bir şeyi yok iken var eden, var iken de yok edendir. Kulların bir şeyi var etmesi, olan bir şeyden başka bir şeyi var etmesidir. Yani icaddır. Allah’ın var etmesi ise, yoktan var etmesi yani yaratmaktır.

Bu sıfatların dışında, Allah’ın rızık verme, ihsan ve ikramda bulunma, öldürme, diriltme, azap etme, rahmet etme, şekil verme gibi zıtlarıyla vasıflanması mümkün olan sıfatları vardır ki, bunlara fiili sıfatlar denir. Bu sıfatlar da ezelîdir.

Yukarıda ismini zikredip kısaca açıkladığımız sıfatları ilkokul yıllarında, henüz çocuk iken, yaz Kur’an Kurslarında öğreniriz. Ancak burada dikkat etmemiz gereken nokta; Allah’ın (cc) bu sıfatlarını öğrenmek ve tekrar etmek değil, zikredilen sıfatları öğrenmenin yanında bu sıfatlara yakinen iman etmemizdir. Eğer hakkıyla iman etmiş olsak yani yukarıdaki sıfatlara bilerek, inanarak iman etsek, işte o zaman imanımız bizleri günah ve isyandan alıkoyar. Yani Allah’ın (cc) kendisini her an gördüğünü, her konuştuğunu bildiğini, duyduğunu ve bunlardan da hesaba çekileceğini bilen ve buna inanan bir mü’min herhalde bilerek günah işlemez, işleyemez.

Cumanız ve Ömrünüz Bereketli Olsun…

                                                                                 

                                          

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.