banner214

Yasaların yasaklamadığını, utanma kontrol eder der Seneca. İnsanın edep anlayışını bile yasalarla sağlayacak duruma gelirsek ne yazık! Bilimin, ar damarı konusunda çok kafa yorduğunu sanmıyorum. Araştırdığım kadarıyla insanda böyle bir damar mevcut değil. Fakat dinde ar damarı sözcüğü çok kullanılır. Utanma, edep duygusundan yoksun olan kimse anlamına gelir.

Ne acıdır ki, tüm duygularımızı birçok iletişim kanalı ile göstermeye alıştığımız bir zaman diliminde bazen Seneca’nın dediği gibi yasaların yasaklamadığını utanma ile kontrol etme yolunu bile beceremiyoruz.

Utanmadığın sürece her şeyi yapabilirsin der Hz. Muhammed. Aslında özgürlük duygusuna atıfta bulunur. Hayatın sana sadece dinen ya da kanunen konulan kuralların üzerinde kısmen bir etki yaratabileceğini geri kalanın sana ait olduğunu belirtir. Her şeyi yapabilirsin. Elbette özgürsün. Ama utanmadığın sürece!

Utanma duygusu insanlarda var hayvanlarda yok. İngiliz bilim insanları, yapmış oldukları çalışmalarda, pişmanlık duygusunu tetikleyen olaylar oluşturarak, insan ve hayvan beynindeki her bölümü incelediler. Deneyin sonucunda, evcil hayvanların sadece sahiplerinin davranışlarını taklit ettikleri, olaylar karşısında pişman olma, rahatsızlık duyma, utanma ve üzülme gibi yetilere sahip olmadıklarını ortaya çıkardılar.

Mevlana’nın İnsanla hayvan arasındaki fark edeptir sözü, tasavvufi açıdan da bu yargıyı doğrulamaktadır.

İnsanlar üzerinde doğuştan var olduğu sanılan edep duygusu, bugün birçok ünlü filozofun, düşünürün, din adamının ağzından çıkan sade bir söz haline geldi. Aslında kimse kimsenin edebinden sorumlu değil, sonuçta hiçbirimiz ahlak bekçisi değiliz fakat ortak değerlerimize dokunan herhangi bir durumda sesimizi çıkarmamız doğaldır diye düşünüyorum.

En iyi yargıç insanın kendisidir ve insan sadece kendisini yargılamalıdır. Çünkü birey gelişirse toplum gelişir. Kişi önce kendisinden sorumludur.

Bugün, bazı insan ilişkilerinde faydalanma, sebeplenme, çıkar gibi duyguların mubah sayılıp, edep düşüncesinin ayaklar altına alındığı bir döneme tanıklık ediyor olabiliriz. Ama eminim ki, yüzyıllar önce de bu böyleydi. İnsanın olduğu her yerde dualite var. Neyse ki, edepsizliğin karşısında edep, utanmazlığın karşısında utanma hep var olacak.

Sevdiğim bir yazarın şöyle bir sözü var.

İyi insan, kötülerin yerine de üzülür, sıkılır.

Ben bu sözü biraz değiştiriyorum.

İyi insan, utanmazların yerine de utanır.

Sağlıklı günler dilerim.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner265

banner262

banner233

banner231

banner264

banner260











ucansupurgedernegi.com digifestnyc.com
dinamobet Canlı Casino Siteleri Bet365 Giriş 1xbet sultanbet