banner165
banner177
banner176

GİRİŞ

Dünya gündemini ve özelinde ülkemizi meşgul eden Corona Virüsü salgını, İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu’nun 13. maddesinde ifade edildiği şekilde, ‘ciddi ve de yakın tehlike’ kapsamındadır. Bu dönem özelinde ülkemizde kesilen İdari Para Cezaları ve bu  İdari Para Cezası’na karşı itiraz usulünü ve itiraz nedenlerini inceleyeceğiz.  

A-1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve Bu Kanun Uyarınca İdari Para Cezaları:

Covid-19 sebebiyle, 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu uygulanma olanağı bulmuş oldu ve de bu Kanuna dayanılarak idari para cezaları kesilmeye başlandı. Aşağıda bahsedecek olduğumuz 1593 Sayılı ilgili Kanun, eski tarihli olsa da, halen dahi yürürlükte olmakta, Covid-19 nedeniyle yaşadığımız karantina dönemlerinde adını sıkça duyurmaktadır.

İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan genelgelere uygun olarak, İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulları tarafından da 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun ilgili maddelerine uygun olarak kararlar alındı.

Alınan bu kararlarda;

“İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu’nun aldığı kararlara uyulmaması halinde ve her seferinde ayrı ayrı olmak üzere;

a. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 282. maddesi gereğince 3.150,00 TL,

b. Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi gereğince 392,00 TL, idari para cezası uygulanmasına,

c. İşyerleri ve firmalar hakkında ilgili mevzuat uyarınca gerekli yaptırımların uygulanmasına,

İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulumuzca, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 11/C maddesi ve

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 27. ve 72. maddeleri uyarınca, 21.04.2020 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.” ifadeleri yer almaktaydı.

1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun “Ceza Hükümleri” başlıklı maddesinde ise ;

“Bu Kanunda yazılı olan yasaklara aykırı hareket edenler veya zorunluluklara uymayanlara, fiilleri ayrıca suç oluşturmadığı takdirde, 789 Türk Lirasından 3.180 Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.” Hükmü ile,

5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre Aykırı Davranış” başlıklı 32. maddesinde;

“Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası (Güncel Tutar: 392 TL) idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

B- İTİRAZ YÖNTEMİ

5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Kararların Tebliği” başlıklı 26. Maddesinde; “İdari yaptırım kararı, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgili kişiye tebliğ edilir. Tebligat metninde bu karara karşı başvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi açık bir şekilde belirtilir.”

Aynı Kanunun 27. Maddesinde ise;

“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.

(2) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.

(3) Başvuru, bizzat kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.

Anılan kanun hükümleri kapsamında sokağa çıkma yasağına uymadığı için kendisine 3.150 TL tutarında idari para cezası kesilen ve bu ceza kendisine tebliğ edilen kişiler, ceza tutanağının tebliğ edildiği tarihten itibaren, 15 gün içerisinde ikamet ettikleri yerdeki Sulh Ceza Mahkemesi’ne başvurarak bu kararlara itiraz edebileceklerdir.

SONUÇ:

İnsan Hakları Derneği (İHD) COVID-19 ile mücadele tedbirlerinin kanuniliğini ve bu tedbirler kapsamında uygulanan idari para cezalarına ilişkin “Covıd-19 İle Mücadele Kapsamında Alınan Tedbirlerin Yasallığı Ve İdari Para Cezaları” başlıklı bir rapor hazırladı. İlgili Rapor’a göre ;

Bu genelgelerin Resmi Gazete’de yayınlanmadan sadece İçişleri Bakanlığı’nın web sitesinde ‘haber’ olarak yer alması,  Sayı ve sıra numarası da mevcut olmadığı için söz konusu genelgelerin, diğer hukuki metinler gibi ulaşılabilir olmadığını belirterek, mevcut durum itibariyle ülkemiz özelinde kesilen İdari Para Cezalarını eleştirmişlerdir.  

Yukarıda bahsetmekte olduğumuz şekilde, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 282. maddesi, kanunda yer alan yasaklara uymayanlara para cezası öngörür. Ancak bu madde dışında, COVID-19 salgını süresince alınan tedbirlerde Kanunun 27, 49, 56, 57 ve 72. maddelerine atıf yapıldığı için bunlara da kısaca değinmek gerekmektedir.

İlgili Kanun’un 27. Maddesi,  umumi hıfzıssıhha meclislerinin yetkilerini düzenlerken, 49 ve 56. Maddelerde yurtdışından gelenlere yönelik karantina tedbirleri öngörülmüştür. Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nun 57. Maddesinde ise, kanunun uygulanabileceği hastalıklar sayılmıştır. Kanun 1930 yılında çıkarıldığı için, sıralanan hastalıkların o dönemde görülenlerle sınırlı olduğunu da önemle belirtmek gerekir.

72. maddede ise, 57. maddede sayılan hastalıklardan birinin görülmesi halinde alınabilecek tedbirler listelenmiştir. Ancak söz konusu maddede sınırlı sayıda hastalığın yer aldığını tekrar hatırlatmak gerekir. COVID-19 süresince uygulanan bir başka tartışmalı tedbir ise, 65 yaş ve üzerindeki kişilere getirilen sokağa çıkma yasağıdır. COVID-19 hastalığında riskli grubu oluşturdukları gerekçesiyle dışarı çıkmaları yasaklanan yaşlıların ihtiyaçları sadece beslenme ile sınırlı tutulmuş, bu kişiler uzunca bir süre sosyalleşme ve hareket etme imkanlarından ne yazık ki yoksun bırakılmıştır.

Yukarıda bahsetmekte olduğumuz Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nun 282. Maddesi ve itiraz yöntemleri- usulü ile birlikte, bahsetmekte olduğumuz Kanun’un ilgili diğer maddelerini de bilmek, bu dönem özelinde ülkemizde kesilen İdari Para Cezalarının sayısı ve İHD’nin hazırlamış olduğu Rapor ile birlikte oldukça önem teşkil etmektedir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.